Monday , June 24 2024

Manđelos

Najstariji arheološki nalazi sa područja Manđelosa datiraju iz mlađeg kamenog doba. Sa izvora Vranjaš vodom se napajao antički grad Sirmijum.

Nekadašnji naziv naselja bio je Franka vila-“franačko naselje”. Mađari su u devetom veku naselje nazvali Nažolas-“veliko vlaško selo”, od čega je izveden slovenski naziv Manđelos.

O srednjevekovnom Manđelosu podatke pručaju mađarska dokumenta, gde se pominje “Opat Svetog Križa”. Kasnije je patronat nad manastirom i posed dobila vlastelinska porodica Morović. Godine 1391.

Turci su prodrli do Manđelosa, kada su se manastir i varoš jedva spasli. Nakon pada Beograda, Ferhat pašina vojska je provalila u Srem, gde je 1522. godine potučena kod Manđelosa. U turskom periodu Manđelos je ulazio u sastav grgurevačke nahije, nazivao se “Kasaba Fruška” i imao je jednu muslimansku i četiri hrišćanske mahale.

Nakon odlaska Turaka, potpao je pod iriško vlastelinstvo.

Početkom 20. veka selo je brojalo 230 kuća i 1230 stanovnika. U NOB-u je dalo 213 boraca, od kojih je 95 poginulo a pretežno ustaški teror odneo je 177 žrtava.

Broj stanovnika: 1320
Nadmorska visina: 130 m
Površina: 39,8 km²
Udaljenost od Sremske Mitrovice: 15 km